1.
Creatieve en
veelzijdige zomerworkshops 2010 accordeon en ensemble door Nihad
Hrustanbegovic in La Grande Maison in Zuid-Auvergne
2.
Accordeonles in
Amsterdam
3.
Het
ontstaan en de geschiedenis van het accordeon
4.
Het accordeon in het onderwijs en zijn invloedrijke bespelers,
componisten
en liefhebbers
Creatieve en
veelzijdige zomerworkshops 2010 accordeon en ensemble door Nihad
Hrustanbegovic in La Grande Maison in Zuid-Auvergne
Meer info
www.artedu.nl
Accordeonles in Amsterdam
Sinds 5 januari 2009 heeft Nihad Hrustanbegovic in zijn Muziekatelier
in Amsterdam een nieuwe Accordeon-lespraktijk voor beginners en
gevorderden.
De accordeonlessen zijn toegankelijk voor alle leeftijden. De lessen van
Nihad Hrustanbegovic bestaan uit diverse onderdelen.
1. Kennis maken met het accordeon als instrument en de
muziektheorie.
2. Houding als essentiële element en de belangrijkste technische aspecten
van het accordeonspel. Het is onder andere bewezen dat het zonder juiste
houding onmogelijk is om diverse balgtechnieken uit te voeren.
3. Leren hoe je de toonvorming en articulatiemogelijkheden op het
accordeon kunt beheersen die rechtstreeks zijn gekoppeld aan de manier
van toonvorming: balgtoonvorming, vingertoonvorming en deze beide
gecombineerd.
4. Leren hoe en waarom alles wat je speelt met je rechterhand is gekoppeld
aan de lucht van de balg en natuurlijk hoe je, het moeilijkste aspect
voor velen, de linkerhand kunt ontwikkelen en de baskant en de melodie
van de bas mooi kunt bespelen.
5. Leren fraseren op het accordeon, de taal te leren van de muziek en hoe
je via muziek aan andere je eigen gedachte kunt geven. Leren hoe je
frasen (melodieën) kunt creëren.
6. Elke stijl in de muziek heeft een eigen manier die gekoppeld is aan de
dynamiek en de articulatie, maar ook leer je hoe je de muziek kunt
interpreteren zodat je meer geniet van muziek gespeeld op je eigen
manier en dat je zelfs je eigen muziekstijl kunt ontwikkelen.
7. Waar zet je welke vinger op de toets of op de knop van het accordeon?
Carl Philip Emanuel Bach zei ooit ‘elke vinger moet een eigen gedachte
hebben’. Dus het leren van de juiste manier van vingerzetting is van
essentiële belang om liedjes en composities onder de knie te krijgen en
eventueel uit het hoofd te kunnen spelen.
8. Bladmuziek of auditieve ontwikkeling? Wil je liedjes of composities
leren zoals vele klassieke musici via bladmuziek, of wil je liever leren
spelen, zoals ‘het Rosenberg trio’ en vele anderen, die via het gehoor
tot schitterende resultaten kwamen. Of wil je zelfs via beide methodes
je muzikale en technische spel ontwikkelen.
9. Nihad Hrustanbegovic beschikt als accordeonleraar over een heel grote collectie van
accordeonmethodes uit de hele wereld en je kunt altijd als leerling
beslissen welke methode het beste bij jouw past.
10. Muziek repertoire? Sinds de doorbraak van de wereldmuziek in Nederland
is bijna alle bladmuziek voor accordeon verkrijgbaar o.a. andere via
Music Unlimited in Zwolle, maar ook in de privé-collectie van Nihad
Hrustanbegovic ontbreekt geen enkel essentiële bladmuziek of CD en DVD.
Denk aan o.a. Balkan muziek met vele schitterende en diverse maatsoorten
o.a. 5/8, 7/8, 9/8, Tango o.a. Libertango, Adios nonino, Oblivion, en
vele andere composities van Astor Piazzolla. Bij Jazz natuurlijk
ontbreekt geen enkele Jazz Standard en zelfs de boekjes van Johny Meyer
en Richard Galliano ontbreken niet. Musette met alle 6 boekjes en
honderden franse swings en walsjes en natuurlijk de Chansons van Edit
Piaf. Verder Hot Club de France (muziek van Django Reinhardt en ‘Het
Rosenberg trio’ o.a. Nuages en Minor swing) en tenslotte Klezmer, Sevdah,
Cajun, Gipsy, Flamenco, Fado, Ierse- Scandinavische- en Oost-Europese
muziek, Blues en nog veel meer wat er valt te spelen op het accordeon.
Als je liever de klassieke muziek speelt, heb je de mogelijkheid om
muziek te leren spelen uit de verschillende klassieke periodes van de
grote klassieke componisten uit de tijd van Renaissance, Barok,
Klassiek, Romantiek, Impressionisme van o.a. Mozart, Debussy, Satie,
Vivaldi, of je speelt graag de meest bekend nummers uit je favoriete
films. Als je van alle muziekaanbod niet genoeg kunt krijgen dan kun je
ook leren improviseren en met Nihad samen spelen tijdens de les en
eventueel je eigen composities ontwikkelen.
Heb je nog geen accordeon? Geen probleem. Op de eventuele proefles
gaan we bekijken welke accordeon het beste bij je past. Voor meer
informatie over de lestijden en tarieven kun je contact opnemen via e
mail
of tel. 0619578893.
Verkooppunten in Nederland voor bladmuziek en accordeons
Music Unlimited – Zwolle Tel: 038 4213742
Muziekhuis Gert Nijkamp - Speciaalzaak
in accordeons
Asselsestraat 275/2
7312 CV Apeldoorn
Nederland
Tel: 055 355 73 56
Fax: 055 356 02 69
E-Mail: info@gertnijkamp.nl
www:
www.gertnijkamp.nl
Het
ontstaan en de geschiedenis van het accordeon
Het accordeon is een muziekinstrument
dat behoort tot familie van de Aerophonen. De klank van het
accordeon ontstaat door trillen van doorslaande metalen tongen. Het
principe van het ontstaan van het geluid van het accordeon stamt al
vanaf 5000 jaar geleden, van het Chinese muziekinstrument de Cheng,
een soort mondorgel dat werd bedacht door Ling Lun, in opdracht van
Keizer Huang Ti. De Cheng was een kalebas met een houten mondstuk en
12 tot 24 bamboepijpen van verschillende lengte. Achter het mondstuk
zat een zwevende tong, waar de lucht langs geblazen werd. Omdat de
Cheng gebruik maakt van een doorslaande tong, wordt dit instrument
gezien als de voorloper van het accordeon. In 1777 beleefde de Cheng
zijn entree in Europa nadat een missionaris, Amin, een exemplaar van
de Cheng had verzonden naar het Ministerie van Kunsten in Parijs.
Iets later werd het instrument ook verzonden naar Rusland en
Denmarken. Enkele andere instrumenten die ook als voorlopers van het
accordeon genoemd kunnen worden zijn het portatief, het positief en
het regaal. Deze drie Europese instrumenten stammen uit de 12e, de
15e en de 16e eeuw en hebben de kenmerken van een draagbaar orgel.
In plaats van tongen hadden deze instrumenten pijpen en een balg,
die werd bediend met de linkerhand. Met de rechterhand werd het
klavier bespeeld. Dus men had ook in Europa een voorloper van het
accordeon maar het was pas na de komst van de Cheng vanuit China dat
er interesse werd getoond om een nieuw instrument te maken. Er
werden volop experimenten uitgevoerd die leidden tot het ontstaan
van veel instrumenten in 19e eeuw.
Het begon met de Handaeoline in 1822 door Christian Friedrich Ludwig
Buschmann, vervolgens met Accordion (diatonisch - met akkoordknopjes
aan de baskant en met duwen en trekken van de balg kreeg man op
hetzelfde knopje een ander geluid). In 1829 werd door Cyrillus
Damian patent aangevraagd op de naam en het instrument, welk afliep
in 1834, Concertina in 1829 door Charles_Wheatstone, bandoneon in
1854 door Heinrich Band, en in 1850 werd door de Weense musicus F.
Walter het eerste accordeon zoals wij het nu kennen ontworpen (dezelfde
toon bij het duwen en trekken van de balg met druk op een knop of
toets). In 1870 kwam de bajan, van de hand van Nicolai Ivanovitch
Beloborodov (Russische variant van het accordeon die zo goed heeft
geklonken dat bekende Russische componisten dit instrument direct
gingen gebruiken in hun composities zoals Tchaikovsky in 1883), en
tenslotte werd in 1897, door het bedrijf van Mathaus Bauer in Wenen,
het eerste accordeon met melodiebas gebouwd, de voorloper van het
concertaccordeon, dat later rond 1920, verder werd ontwikkeld in
Rusland, Duitsland en Italië door diverse accordeonbouwers.
Damians Accordion ontwikkelde zich tot het Wiener-model, een
instrument met 1, 2 of 3 rijen knoppen dat vooral in Duitsland,
Oostenrijk en Zwitserland nog veel wordt bespeeld. De Handaeoline
van Buschmann bleef zich ook ontwikkelen. Het resultaat hiervan is
de Duitse harmonica, ook wel de trekharmonica genoemd.
De ontwikkeling en verbetering van Damian’s Accordion door F. Walter
was zo belangrijk dat het in 1852 leidde tot productie van het
eerste piano-klavier-accordeon door het bedrijf Bouton in Parijs. In
Toula 150 kilometer van Moskow waren Tonla, Timofei, Vorontzof en
Sizov begonnen met het ontwikkelen van een diatonisch accordeon; dit
leidde jaren later tot het ontstaan van indrukwekkende
accordeonfabrieken zoals Jupiter. Na de aftrap in Frankrijk en
Rusland van de eerste accordeonfabrieken begon in 1857 de Duitser
Matthias Hohner een industrie in mondharmonica’s en later ook met
accordeons in Trossingen.
In Italië ontstond rondom Castelfidardo in de 19e en 20e eeuw een
bolwerk van accordeonfabrieken. In 1850 begon Bonacina in Lecco, in
1860 gevolgd door Chiusaroli in Recanat, in 1963 door Paolo Soprani
in Castelfidardo die het zo goed deed dat het accordeon van zijn
merk over de hele wereld een begrip werd. In 1876 volgde Dalappè &
Figlio (Dalappè) in Stradella, en tenslotte kwam Pigini in 1946 met
een accordeonfabriek waarvan de instrumenten inmiddels het meest
indrukwekkende geluid voortbrengen voor klassieke, moderne en zelfs
wereldmuziek. Dankzij de beste technische onderdelen heeft Pigini
aangetoond een absolute uitblinker te zijn. Vanwege o.a. zijn
melodiebas, die veel mogelijkheden biedt voor stereotiep spel,
worden deze instrumenten door duizenden studenten en concertmusici
over de hele wereld bespeeld. Het geheim van Pigini : samenwerking
met vele accordeonartiesten die zich verdiepen in het
accordeongeluid, zoals o.a. Mogens Ellegaard en Peter Soave.
Het accordeon werd uiteindelijk een instrument dat is samengesteld
als een gecombineerd systeem van doorslaande metalen tongen, balg en
knoppen (baskant) en toetsen (of knoppen) kant. De klank van het
instrument ontstaat door het trillen van metalen tongen. Dit gebeurt
door er lucht in en uit te blazen met de balg. Om de klank te
veranderen heeft men bedacht net zoals bij het orgel het gebruik van
registers toe te passen. Er zijn vier soorten registers:
grondregisters, consonantregisters, dissonantregisters en
mengregisters. De grondregisters bestaan uit 8 voet registers (klinkt
als notatie), 16 voet registers (klinkt een octaaf lager dan 8 voet)
en 4 voet registers (klinkt een octaaf hoger dan de 8 voet).
Consonanten, dissonanten en mengregisters zijn de combinaties van
alle mogelijke vermengingen tussen de 4 voet, 8 voet, en 16 voet. De
registers zijn aanwezig op de meeste accordeons aan beide kanten. Er
zijn tenslotte twee type accordeons; accordeons met standaardbas en
accordeons met standaard en melodiebas – oftewel het
concertaccordeon.
Door: Nihad Hrustanbegovic
©nihad-accordeon.com 2010
Het accordeon in het onderwijs en zijn invloedrijke bespelers,
componisten en liefhebbers
Het accordeononderwijs begon met de verschijning van de 1e
accordeonmethode in 1831 door Pichenot welke werd uitgebracht door
een uitgeverij in Parijs. Vervolgens werd een ander boek en methode
geschreven door Mikhail I. Imhanitsky, Russisch met o.a. meer dan
200 publicaties van methodes en boeken, b.v. The art of accordion
playing door Friedrich Lips, Einführung in die Komposition für
Akkordeon door Hugo Hermann, The accordion in classical music door
Helka Kymalainen, Book of Accordionists door Akim Basurmanov en
Repertoirelijsten voor accordeon door het RIM in Utrecht. Het
accordeon werd ook in vele landen instrument nummer een onder het
volk. Vooral in de Balkan landen, Rusland, Frankrijk en Italië en
Duitsland werd accordeon enorm populair. In Amerika maakte het
accordeon in de jaren twintig furore. Bekende mensen die liefhebber
van het accordeon werden en accordeon hebben gespeeld zijn o.a.:
Elvis Presley, Richard Nixon, John Lenon, Charlie Chaplin, James
Stewart, Weird Al Yancovik, Paul Simon, Duke Ellington, Cheryl Crow,
Ginger Rogers, Fred Astaire, Clint Eastwood, Connie Francis en Grace
Jones. Geïnspireerd door het instrument gingen ook bekende
componisten voor het accordeon schrijven, zoals Peter Ilyitch
Tchaikovsky (in 1883 voor het diatonische accordeon), Paul Hindemith
(in 1921 voor het chromatische accordeon), Alban Berg, Charles Ives,
Serge Prokofiev, Dmitri Shostakovich, Darius Mihaud, Sofia
Gubaidulina, Toshio Hosokawa, Ole Schmidt, Jacob ter Veldhuis en
Wladislaw Solotarjow.
In deze korte schets is het ook
belangrijk te vermelden dat er in de Scandinavische landen een
accordeonist en zeer inspirerend docent actief was, namelijk Mogens
Ellegaard, die veel heeft bijgedragen om Scandinavische componisten
te inspireren tot het schrijven van nieuwe composities voor het
accordeon, o.a. Ole Schmidt en Vagn Holmboe. De Russische bajanist
en docent Friedrich Lips werkte samen met componisten als Wladislaw
Solotarjow en Sofia Gubaidulina.
Zeer inspirerende en waarschijnlijk
meest succesvolle accordeonisten aller tijden zijn : Richard
Galliano, Art van Damme, Charles Magnante, Johnny Meijer, Friedrich
Lips, Viatcheslav Semionov, Mogens Elegaard, Jerome Richard,
Alexander Poeluev, Peter Soave, Ludovic Beier, Kimmo Pohjonen,
Gisela Walther, Helka Kymalainen en Maria Kalaniemi.
Componist en bandoneonist Astor
Piazzolla speelde geen accordeon maar zijn muziek, tango nuevo werd
gespeeld door accordeonisten over de hele wereld. Tussen 1920 en
1950 gingen in vele landen de deuren van de muziekscholen open voor
accordeon leerlingen. Het waren vooral opleidingen in Rusland,
Frankrijk, Italië, Duitsland, Scandinavische en Balkan landen die
het voortouw namen.
Vanaf 1970 ontstond een nieuwe generatie
van accordeondocenten die toonaangevend zijn voor de ontwikkeling in
het accordeononderwijs zoals Matti Rantanen in de Sibelius Academy
te Helsinki, Frédéric Deschamps in het Conservatoire van Parijs,
Ivan Koval in de Hochschule für Musik Franz Liszt te Weimar, Teodoro
Anzellotti in de Hochschule für Musik und Theater te Biel, James
Crabb en Geir Draugsvoll in Royal Danish Music Conservatory te
Kopenhagen, Professor Owen Murray in de Royal Acadamy of Music te
Londen, Friedrich Lips in Gnesin Music Academy te Moskou en Vasovic
Vojin in de Middelbare Muziekopleiding te Kragujevac.
Typische accordeongeluiden en
mogelijkheden die in de jaren 70 ontwikkeld zijn: Vibrato met
rechterhand, vibrato met linkerhand, bellows shake, ricochet,
cluster, toon glissando, cluster glissando, een vingertoonvorming -techniek
in beide handen, en balggeluid.
Naast de ontwikkeling van de
accordeonopleidingen zijn er ook vele accordeonorganisaties, musea
en winkels over de hele wereld zoals de Confederation Internationale
des Accordéonistes, Center for the Study of Free-Reed Instruments,
Finnish Accordion Institute, Intermusik uit Kamen, Klank en Novam in
Nederland, American Accordionists' Association, Musée de l'Accordéon
in Siran te Auvergne, Mirek Russian Accordion Museum, International
Accordion Museum in Castelfidardo, Italië, Muziekhuis Gert Nijkamp
in Apeldoorn en tenslotte Music Unlimited in Zwolle.
Door: Nihad Hrustanbegovic
©nihad-accordeon.com 2010 |