Accordeonles

1. Creatieve en veelzijdige zomerworkshops 2010 accordeon en ensemble door Nihad Hrustanbegovic in La Grande Maison in Zuid-Auvergne

2. Accordeonles in Amsterdam

3. Het ontstaan en de geschiedenis van het accordeon

4. Het accordeon in het onderwijs en zijn invloedrijke bespelers, componisten
en liefhebbers

Creatieve en veelzijdige zomerworkshops 2010 accordeon en ensemble door Nihad Hrustanbegovic in La Grande Maison in Zuid-Auvergne

Meer info www.artedu.nl

Accordeonles in Amsterdam

Sinds 5 januari 2009 heeft Nihad Hrustanbegovic in zijn Muziekatelier in Amsterdam een nieuwe Accordeon-lespraktijk voor beginners en gevorderden.

De accordeonlessen zijn toegankelijk voor alle leeftijden. De lessen van Nihad Hrustanbegovic bestaan uit diverse onderdelen.

1. Kennis maken met het accordeon als instrument en de muziektheorie.
2. Houding als essentiële element en de belangrijkste technische aspecten van het accordeonspel. Het is onder andere bewezen dat het zonder juiste houding onmogelijk is om diverse balgtechnieken uit te voeren.
3. Leren hoe je de toonvorming en articulatiemogelijkheden op het accordeon kunt beheersen die rechtstreeks zijn gekoppeld aan de manier van toonvorming: balgtoonvorming, vingertoonvorming en deze beide gecombineerd.
4. Leren hoe en waarom alles wat je speelt met je rechterhand is gekoppeld aan de lucht van de balg en natuurlijk hoe je, het moeilijkste aspect voor velen, de linkerhand kunt ontwikkelen en de baskant en de melodie van de bas mooi kunt bespelen.
5. Leren fraseren op het accordeon, de taal te leren van de muziek en hoe je via muziek aan andere je eigen gedachte kunt geven. Leren hoe je frasen (melodieën) kunt creëren.
6. Elke stijl in de muziek heeft een eigen manier die gekoppeld is aan de dynamiek en de articulatie, maar ook leer je hoe je de muziek kunt interpreteren zodat je meer geniet van muziek gespeeld op je eigen manier en dat je zelfs je eigen muziekstijl kunt ontwikkelen.
7. Waar zet je welke vinger op de toets of op de knop van het accordeon? Carl Philip Emanuel Bach zei ooit ‘elke vinger moet een eigen gedachte hebben’. Dus het leren van de juiste manier van vingerzetting is van essentiële belang om liedjes en composities onder de knie te krijgen en eventueel uit het hoofd te kunnen spelen.
8. Bladmuziek of auditieve ontwikkeling? Wil je liedjes of composities leren zoals vele klassieke musici via bladmuziek, of wil je liever leren spelen, zoals ‘het Rosenberg trio’ en vele anderen, die via het gehoor tot schitterende resultaten kwamen. Of wil je zelfs via beide methodes je muzikale en technische spel ontwikkelen.
9. Nihad Hrustanbegovic beschikt als accordeonleraar over een heel grote collectie van accordeonmethodes uit de hele wereld en je kunt altijd als leerling beslissen welke methode het beste bij jouw past.
10. Muziek repertoire? Sinds de doorbraak van de wereldmuziek in Nederland is bijna alle bladmuziek voor accordeon verkrijgbaar o.a. andere via Music Unlimited in Zwolle, maar ook in de privé-collectie van Nihad Hrustanbegovic ontbreekt geen enkel essentiële bladmuziek of CD en DVD. Denk aan o.a. Balkan muziek met vele schitterende en diverse maatsoorten o.a. 5/8, 7/8, 9/8, Tango o.a. Libertango, Adios nonino, Oblivion, en vele andere composities van Astor Piazzolla. Bij Jazz natuurlijk ontbreekt geen enkele Jazz Standard en zelfs de boekjes van Johny Meyer en Richard Galliano ontbreken niet. Musette met alle 6 boekjes en honderden franse swings en walsjes en natuurlijk de Chansons van Edit Piaf. Verder Hot Club de France (muziek van Django Reinhardt en ‘Het Rosenberg trio’ o.a. Nuages en Minor swing) en tenslotte Klezmer, Sevdah, Cajun, Gipsy, Flamenco, Fado, Ierse- Scandinavische- en Oost-Europese muziek, Blues en nog veel meer wat er valt te spelen op het accordeon. Als je liever de klassieke muziek speelt, heb je de mogelijkheid om muziek te leren spelen uit de verschillende klassieke periodes van de grote klassieke componisten uit de tijd van Renaissance, Barok, Klassiek, Romantiek, Impressionisme van o.a. Mozart, Debussy, Satie, Vivaldi, of je speelt graag de meest bekend nummers uit je favoriete films. Als je van alle muziekaanbod niet genoeg kunt krijgen dan kun je ook leren improviseren en met Nihad samen spelen tijdens de les en eventueel je eigen composities ontwikkelen.

Heb je nog geen accordeon? Geen probleem. Op de eventuele proefles gaan we bekijken welke accordeon het beste bij je past. Voor meer informatie over de lestijden en tarieven kun je contact opnemen via e mail of tel. 0619578893.

Verkooppunten in Nederland voor bladmuziek en accordeons

Music Unlimited – Zwolle Tel: 038 4213742

Muziekhuis Gert Nijkamp - Speciaalzaak in accordeons

Asselsestraat 275/2
7312 CV Apeldoorn
Nederland
Tel: 055 355 73 56
Fax: 055 356 02 69
E-Mail: info@gertnijkamp.nl
www: www.gertnijkamp.nl

Het ontstaan en de geschiedenis van het accordeon

Het accordeon is een muziekinstrument dat behoort tot familie van de Aerophonen. De klank van het accordeon ontstaat door trillen van doorslaande metalen tongen. Het principe van het ontstaan van het geluid van het accordeon stamt al vanaf 5000 jaar geleden, van het Chinese muziekinstrument de Cheng, een soort mondorgel dat werd bedacht door Ling Lun, in opdracht van Keizer Huang Ti. De Cheng was een kalebas met een houten mondstuk en 12 tot 24 bamboepijpen van verschillende lengte. Achter het mondstuk zat een zwevende tong, waar de lucht langs geblazen werd. Omdat de Cheng gebruik maakt van een doorslaande tong, wordt dit instrument gezien als de voorloper van het accordeon. In 1777 beleefde de Cheng zijn entree in Europa nadat een missionaris, Amin, een exemplaar van de Cheng had verzonden naar het Ministerie van Kunsten in Parijs. Iets later werd het instrument ook verzonden naar Rusland en Denmarken. Enkele andere instrumenten die ook als voorlopers van het accordeon genoemd kunnen worden zijn het portatief, het positief en het regaal. Deze drie Europese instrumenten stammen uit de 12e, de 15e en de 16e eeuw en hebben de kenmerken van een draagbaar orgel. In plaats van tongen hadden deze instrumenten pijpen en een balg, die werd bediend met de linkerhand. Met de rechterhand werd het klavier bespeeld. Dus men had ook in Europa een voorloper van het accordeon maar het was pas na de komst van de Cheng vanuit China dat er interesse werd getoond om een nieuw instrument te maken. Er werden volop experimenten uitgevoerd die leidden tot het ontstaan van veel instrumenten in 19e eeuw.

Het begon met de Handaeoline in 1822 door Christian Friedrich Ludwig Buschmann, vervolgens met Accordion (diatonisch - met akkoordknopjes aan de baskant en met duwen en trekken van de balg kreeg man op hetzelfde knopje een ander geluid). In 1829 werd door Cyrillus Damian patent aangevraagd op de naam en het instrument, welk afliep in 1834, Concertina in 1829 door Charles_Wheatstone, bandoneon in 1854 door Heinrich Band, en in 1850 werd door de Weense musicus F. Walter het eerste accordeon zoals wij het nu kennen ontworpen (dezelfde toon bij het duwen en trekken van de balg met druk op een knop of toets). In 1870 kwam de bajan, van de hand van Nicolai Ivanovitch Beloborodov (Russische variant van het accordeon die zo goed heeft geklonken dat bekende Russische componisten dit instrument direct gingen gebruiken in hun composities zoals Tchaikovsky in 1883), en tenslotte werd in 1897, door het bedrijf van Mathaus Bauer in Wenen, het eerste accordeon met melodiebas gebouwd, de voorloper van het concertaccordeon, dat later rond 1920, verder werd ontwikkeld in Rusland, Duitsland en Italië door diverse accordeonbouwers.

Damians Accordion ontwikkelde zich tot het Wiener-model, een instrument met 1, 2 of 3 rijen knoppen dat vooral in Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland nog veel wordt bespeeld. De Handaeoline van Buschmann bleef zich ook ontwikkelen. Het resultaat hiervan is de Duitse harmonica, ook wel de trekharmonica genoemd.

De ontwikkeling en verbetering van Damian’s Accordion door F. Walter was zo belangrijk dat het in 1852 leidde tot productie van het eerste piano-klavier-accordeon door het bedrijf Bouton in Parijs. In Toula 150 kilometer van Moskow waren Tonla, Timofei, Vorontzof en Sizov begonnen met het ontwikkelen van een diatonisch accordeon; dit leidde jaren later tot het ontstaan van indrukwekkende accordeonfabrieken zoals Jupiter. Na de aftrap in Frankrijk en Rusland van de eerste accordeonfabrieken begon in 1857 de Duitser Matthias Hohner een industrie in mondharmonica’s en later ook met accordeons in Trossingen.

In Italië ontstond rondom Castelfidardo in de 19e en 20e eeuw een bolwerk van accordeonfabrieken. In 1850 begon Bonacina in Lecco, in 1860 gevolgd door Chiusaroli in Recanat, in 1963 door Paolo Soprani in Castelfidardo die het zo goed deed dat het accordeon van zijn merk over de hele wereld een begrip werd. In 1876 volgde Dalappè & Figlio (Dalappè) in Stradella, en tenslotte kwam Pigini in 1946 met een accordeonfabriek waarvan de instrumenten inmiddels het meest indrukwekkende geluid voortbrengen voor klassieke, moderne en zelfs wereldmuziek. Dankzij de beste technische onderdelen heeft Pigini aangetoond een absolute uitblinker te zijn. Vanwege o.a. zijn melodiebas, die veel mogelijkheden biedt voor stereotiep spel, worden deze instrumenten door duizenden studenten en concertmusici over de hele wereld bespeeld. Het geheim van Pigini : samenwerking met vele accordeonartiesten die zich verdiepen in het accordeongeluid, zoals o.a. Mogens Ellegaard en Peter Soave.

Het accordeon werd uiteindelijk een instrument dat is samengesteld als een gecombineerd systeem van doorslaande metalen tongen, balg en knoppen (baskant) en toetsen (of knoppen) kant. De klank van het instrument ontstaat door het trillen van metalen tongen. Dit gebeurt door er lucht in en uit te blazen met de balg. Om de klank te veranderen heeft men bedacht net zoals bij het orgel het gebruik van registers toe te passen. Er zijn vier soorten registers: grondregisters, consonantregisters, dissonantregisters en mengregisters. De grondregisters bestaan uit 8 voet registers (klinkt als notatie), 16 voet registers (klinkt een octaaf lager dan 8 voet) en 4 voet registers (klinkt een octaaf hoger dan de 8 voet). Consonanten, dissonanten en mengregisters zijn de combinaties van alle mogelijke vermengingen tussen de 4 voet, 8 voet, en 16 voet. De registers zijn aanwezig op de meeste accordeons aan beide kanten. Er zijn tenslotte twee type accordeons; accordeons met standaardbas en accordeons met standaard en melodiebas – oftewel het concertaccordeon.

Door: Nihad Hrustanbegovic
©nihad-accordeon.com 2010

Het accordeon in het onderwijs en zijn invloedrijke bespelers, componisten en liefhebbers

Het accordeononderwijs begon met de verschijning van de 1e accordeonmethode in 1831 door Pichenot welke werd uitgebracht door een uitgeverij in Parijs. Vervolgens werd een ander boek en methode geschreven door Mikhail I. Imhanitsky, Russisch met o.a. meer dan 200 publicaties van methodes en boeken, b.v. The art of accordion playing door Friedrich Lips, Einführung in die Komposition für Akkordeon door Hugo Hermann, The accordion in classical music door Helka Kymalainen, Book of Accordionists door Akim Basurmanov en Repertoirelijsten voor accordeon door het RIM in Utrecht. Het accordeon werd ook in vele landen instrument nummer een onder het volk. Vooral in de Balkan landen, Rusland, Frankrijk en Italië en Duitsland werd accordeon enorm populair. In Amerika maakte het accordeon in de jaren twintig furore. Bekende mensen die liefhebber van het accordeon werden en accordeon hebben gespeeld zijn o.a.: Elvis Presley, Richard Nixon, John Lenon, Charlie Chaplin, James Stewart, Weird Al Yancovik, Paul Simon, Duke Ellington, Cheryl Crow, Ginger Rogers, Fred Astaire, Clint Eastwood, Connie Francis en Grace Jones. Geïnspireerd door het instrument gingen ook bekende componisten voor het accordeon schrijven, zoals Peter Ilyitch Tchaikovsky (in 1883 voor het diatonische accordeon), Paul Hindemith (in 1921 voor het chromatische accordeon), Alban Berg, Charles Ives, Serge Prokofiev, Dmitri Shostakovich, Darius Mihaud, Sofia Gubaidulina, Toshio Hosokawa, Ole Schmidt, Jacob ter Veldhuis en Wladislaw Solotarjow.

In deze korte schets is het ook belangrijk te vermelden dat er in de Scandinavische landen een accordeonist en zeer inspirerend docent actief was, namelijk Mogens Ellegaard, die veel heeft bijgedragen om Scandinavische componisten te inspireren tot het schrijven van nieuwe composities voor het accordeon, o.a. Ole Schmidt en Vagn Holmboe. De Russische bajanist en docent Friedrich Lips werkte samen met componisten als Wladislaw Solotarjow en Sofia Gubaidulina.

Zeer inspirerende en waarschijnlijk meest succesvolle accordeonisten aller tijden zijn : Richard Galliano, Art van Damme, Charles Magnante, Johnny Meijer, Friedrich Lips, Viatcheslav Semionov, Mogens Elegaard, Jerome Richard, Alexander Poeluev, Peter Soave, Ludovic Beier, Kimmo Pohjonen, Gisela Walther, Helka Kymalainen en Maria Kalaniemi.

Componist en bandoneonist Astor Piazzolla speelde geen accordeon maar zijn muziek, tango nuevo werd gespeeld door accordeonisten over de hele wereld. Tussen 1920 en 1950 gingen in vele landen de deuren van de muziekscholen open voor accordeon leerlingen. Het waren vooral opleidingen in Rusland, Frankrijk, Italië, Duitsland, Scandinavische en Balkan landen die het voortouw namen.

Vanaf 1970 ontstond een nieuwe generatie van accordeondocenten die toonaangevend zijn voor de ontwikkeling in het accordeononderwijs zoals Matti Rantanen in de Sibelius Academy te Helsinki, Frédéric Deschamps in het Conservatoire van Parijs, Ivan Koval in de Hochschule für Musik Franz Liszt te Weimar, Teodoro Anzellotti in de Hochschule für Musik und Theater te Biel, James Crabb en Geir Draugsvoll in Royal Danish Music Conservatory te Kopenhagen, Professor Owen Murray in de Royal Acadamy of Music te Londen, Friedrich Lips in Gnesin Music Academy te Moskou en Vasovic Vojin in de Middelbare Muziekopleiding te Kragujevac.

Typische accordeongeluiden en mogelijkheden die in de jaren 70 ontwikkeld zijn: Vibrato met rechterhand, vibrato met linkerhand, bellows shake, ricochet, cluster, toon glissando, cluster glissando, een vingertoonvorming -techniek in beide handen, en balggeluid.

Naast de ontwikkeling van de accordeonopleidingen zijn er ook vele accordeonorganisaties, musea en winkels over de hele wereld zoals de Confederation Internationale des Accordéonistes, Center for the Study of Free-Reed Instruments, Finnish Accordion Institute, Intermusik uit Kamen, Klank en Novam in Nederland, American Accordionists' Association, Musée de l'Accordéon in Siran te Auvergne, Mirek Russian Accordion Museum, International Accordion Museum in Castelfidardo, Italië, Muziekhuis Gert Nijkamp in Apeldoorn en tenslotte Music Unlimited in Zwolle.